Pod koniec XIV stulecia książę Janusz I Mazowiecki zaczął wznosić murowany zamek, na miejsce budowli drewnianej z XII wieku. Budowę zakończono przed 1410 r. Wysokie i grube na 1,5 m mury zostały przedzielone trzema basztami. Dwie z nich-południowa i zachodnia miały tę samą wysokość co mur- ok. 9m, zaś wieża bramna wznosiła się na ok. 15m. W północnej części powstał dom dla księcia (badacze nie są zgodni czy był on murowany czy drewniany) a na dziedzińcu, gdzie stała świątynia z XII . wybudowano murowany kościół św. Piotra. W późniejszych latach wybudowano tu także prawdopodobnie drewniane budynki mieszkalne i gospodarcze. Zamek wybudowany został w stylu gotycki o czym świadczy m.in. układ cegieł- jedna kładziona wzdłuż , druga w poprzek.
Gdy w 1545 r. Czersk stał się siedzibą królowej Bony rozpoczęto unowocześnianie zamku. Podwyższono wszystkie wieże: wieże bramna o dwie kondygnacje pełniące funkcję obronną. Strzelnice uzyskały, także wieża południowa i zachodnia. Wieża bramna i zachodnia zostały wykończone drewnianymi zwisającymi galeriami, w których znajdowały się otwory dla broni ręcznej. Wysokość hurdycji wynosiła 10m. Odnowiony zamek wraz z podniesionymi wieżami przybrał wygląd godny rodziny królewskiej. Dodatkowo na miejscu pomieszczeń gospodarczych przy północnym murze powstała nowa siedziba królowej. Odnowiono kościół św. Piotra a także wybudowano budynek przy murze południowym.
Wieża bramna została zbudowana na planie czworobocznym. Miała otwór na most zwodzony, a także wąską furtkę dla pieszych. Pierwsza kondygnacja wieży była zapewne pomieszczeniem dla straży, tu także znajdowały się urządzenia do podnoszenia mostu oraz jedno okienko z widokiem na most . Druga - najładniejsza- była izbą burgrabiego zarządzającego zamkiem, podczas nieobecności księcia. Tu widoczne są pozostałości kominków i tynków. Znajdowały się tu dwa okna: z widokiem na most wjazdowy a także nieco mniejsze z widokiem na dziedziniec. Dwie kolejne wraz z hurdycjami były przeznaczone do obrony, świadczyć o tym mogą liczne otwory w ścianach. Wieża miała 20 m wysokości i 8 m szerokości.
Wieża południowa wznosiła się na 21,5 m i miała 8,5 m szerokości o cylindrycznym kształcie. Pełniła m.in. funkcję więzienia, gdyż fundamenty zostały pogłębione a dno wyłożone kamiennymi płytami. Więźniów prawdopodobnie spuszczano na linach z otworu w podłodze na I piętrze, tu też znajdowały się schody na kolejne kondygnacje. Wieża ta była na pewno także strażnicą, gdyż z jej szczytu rozpościera się wspaniały widok na rozległą nadwiślańską dolinę, ma najmniej cech obronnych a także nie ma śladów hurdycji.
Wieża zachodnia była najmniejsza (16,5 m) położona ok. 55m na zachód od wieży bramnej. Spełniała funkcję obronną, lecz w mniejszym stopniu była narażona na ataki niż wieża bramna. Niski parter(piwnica) służył zapewne za pomieszczenie gospodarcze. Na piętrze pierwszym i drugim znajdował się arsenał zamkowy. Ostatnia kondygnacja stanowiła strażnicę, cztery okna umożliwiały obserwację podgrodzia, osady i traktu.
Dziś można zobaczyć wszystkie trzy wieże. Baszta wjazdowa jest udostępniona do zwiedzania. Zachowały się tam oryginalne oraz sklepienie między kondygnacjami (zrekonstruowane w latach 1928-29).Również można wejść do wieży południowej. Nie zachowały się sklepienia. Poruszamy się po zniszczonych schodach, a ona sama ze szczytu przypomina nam studnię. Zachowała się także duża część murów północnych oraz wschodnich. Nie zachował się mur obwodowy między basztą południowa a zachodnią, kościół, mosty zwodzone oraz budynki mieszkalne i gospodarcze.
Galeria zdjęćStrona główna >> Zabytki >> Zamek Książąt Mazowieckich << Kościół parafialny
